Hou het brein van je leerlingen fit!

Zaterdag 25 juni ben ik naar Het Fitte Brein in Tilburg geweest. Tijdens deze bijeenkomst zijn er lezingen gegeven door Ard Schenk (oud wereldkampioen en Olympisch kampioen schaatsen), professor Dick Swaab (Nederlands herseninstituut) en professor Erik Scherder (klinisch neuroloog) over … de hersenen!

Op basis van alle opgedane inzichten geef ik hieronder tips hoe jij ervoor kan zorgen dat het brein van je leerlingen fit wordt en blijft!

Tip 1: Laat leerlingen bewegen

Er wordt tegenwoordig steeds minder bewogen, terwijl beweging goed is voor het lichaam en voor de hersenen. Het blijkt namelijk dat bij mensen die inactief zijn, de hersenen ook minder actief worden. Inactieve mensen voeren de volgende activiteiten minder uit: het tonen van initiatief, het plannen van taken, het stellen van prioriteiten, het houden van aandacht voor het werk en het regelen van emoties.

Als je meer gaat bewegen, worden deze activiteiten vanuit de hersenen ook meer geactiveerd. Al deze activiteiten worden namelijk geregeld door de ‘executieve functies’ die in de frontale kwab van de hersenen liggen.

Maar waarom zijn de executieve functies voor leerlingen van belang? Deze functies zorgen ervoor dat leerlingen doelgericht gedrag vertonen. Dit gedrag is nodig om tot leren te kunnen komen en is daarmee bepalend voor het succes op school. Als een leerling bijvoorbeeld zijn aandacht niet kan houden bij het leerwerk, heeft deze leerling een grote moeite om daadwerkelijk het geleerde op te pakken.

Voor het onderwijs betekent dit met name dat beweging van belang is om de frontale kwab te blijven stimuleren. Laat dus niet altijd je leerlingen zitten in de klas, maar doe regelmatig tussendoor een ‘energizer’. Pas ook werkvormen toe waarbij leerlingen bewegend leren bijvoorbeeld door quiz uit te voeren waarbij de leerlingen in een vak gaan staan in klas wat een antwoordoptie vertegenwoordigd.

Tip 2: Laat de leerlingen het geleerde vaak oefenen

Vanaf de geboorte is het belangrijk dat de hersenen worden gestimuleerd door het uitvoeren van activiteiten met het kind. Door de stimulatie onstaan er namelijk verbindingen in de hersenen. Wanneer je dit niet zou doen, worden er in mindere mate of geen verbindingen aangemaakt.

Hoe vaker en hoe meer je de hersenen stimuleert en uitdaagt, hoe meer en hoe sterker de verbindingen worden gemaakt. Dit heeft als gevolg dat de hersenen alles langer vasthouden tijdens het leven van de leerling.

Voor het onderwijs betekent dit inzicht concreet dat het niet alleen gaat om het aanleren van nieuwe kennis en vaardigheden. Juist het inoefenen van het geleerde is van belang. Hoe vaker hier aandacht voor is in het onderwijs, hoe beter dit voor de leerlingen is. Om het inoefenen voor alle leerlingen boeiend te houden, kan het helpen om ze het op diverse manieren te laten doen. Bijvoorbeeld door de éne keer de leerlingen een mindmap te laten maken en ze de andere keer een rollenspel te laten spelen. Of nog beter, laat de leerlingen zelf uit bepaalde uitwerkingsmogelijkheden kiezen om het geleerde te oefenen. Zo kiezen ze vanuit eigen motivatie voor een bepaalde keuze.

Heb jij nog een andere goede tip om te zorgen dat het brein van je leerlingen fit wordt en blijft? Plaats ze vooral hieronder in het reactieveld.


◀ Terug naar thema overzicht