Hoe kun je als school aan de slag met 21e-eeuwse vaardigheden?

Elke onderwijsinstelling is het afgelopen jaar in een sneltreinvaart de digitale transformatie ingezogen. Waar de ene school eenvoudig de omslag naar afstandsonderwijs kon zetten, gaf dit bij andere onderwijsinstellingen nogal wat strubbelingen. Vanaf het begin van de coronacrisis is het vooral een kwestie geweest van ad-hoc beslissingen nemen, als een gek overstappen op afstandsonderwijs en het op een zo goed mogelijke wijze inspelen op alle veranderingen, regels en veiligheidskwesties zonder daarbij het curriculum uit het oog te verliezen.

Het is duidelijk: we zitten in de 21e eeuw, en de digitale transformatie is, ook in het onderwijs, een feit. Bij deze nieuwe wereld horen vanzelfsprekend ook nieuwe, 21e-eeuwse vaardigheden waar niet alleen leerlingen, maar ook docenten over moeten beschikken. Maar hoe integreer je deze 21e-eeuwse vaardigheden op een zo natuurlijk mogelijke manier, zonder dat andere zaken zoals kennisopbouw en -borging in het gedrang komen? Er liggen op dit gebied voor veel scholen best wat uitdagingen. Wij proberen je in deze blog de juiste handvaten te geven, zodat je de eerste stappen in de goede richting kunt zetten.

Wat zijn 21e-eeuwse vaardigheden? 

Laten we nog even bij het begin beginnen. Want waar hebben we het precies over als we praten over 21e-eeuwse vaardigheden of 21st century skills? Kort gezegd zijn dit alle competenties die leerlingen (en docenten) nodig hebben om deel te nemen aan de maatschappij van de toekomst. De elf competenties waar het om gaat zijn ontwikkeld door het Nationaal Expertisecentrum Leerplanontwikkeling (SLO), en bevatten niet alleen vaardigheden die te maken hebben met technologie, maar ook met jezelf ontwikkelen als mens. Denk bijvoorbeeld aan creatief en kritisch denken, zelfregulering en samenwerken. Maar ook aan ICT-basisvaardigheden, computational thinking en mediawijsheid.

Alle competenties die leerlingen (en docenten) nodig hebben om deel te nemen aan de maatschappij van de toekomst. Dat zijn 21e eeuwse vaardigheden. 

Waar liggen de uitdagingen voor veel scholen?

Met het oog op de kenniseconomie en de toekomstige arbeidsmarkt is de invoering van 21e-eeuwse vaardigheden in het curriculum van groot belang. We zien het belang ervan, maar het daadwerkelijk implementeren van deze vaardigheden in het curriculum geeft nogal wat uitdagingen. En soms ook twijfels. Leermethodes zijn nog niet voldoende uitgewerkt, het is lastig te bepalen waar en wanneer de 21e-eeuwse vaardigheden geleerd moeten worden, en ook leraren moeten de vaardigheden bezitten en/of affiniteit hebben met het onderwerp. Bovendien rijst bij sommigen de vraag of het aanleren van 21-eeuwse vaardigheden de kennisopbouw niet volledig gaat verdringen.

Er is veel behoefte aan duidelijkheid in leerdoelen, toetsingskaders en methodes om al deze vaardigheden een rol te geven in de dagelijkse praktijk. Overall moet het natuurlijk niet zo zijn dat de traditionele manier van kennis opdoen volledig aan de kant wordt gezet. Het leren van 21e-eeuwse vaardigheden moet vooral gezien worden als waardevolle aanvulling op de ontwikkeling van kinderen en jongvolwassenen.

Extra uitdaging voor afstandsonderwijs: 
De opkomst van het afstandsonderwijs en het hybride onderwijs heeft voor veel scholen logischerwijs een extra drempel gecreëerd om tot uitvoering van concrete plannen te komen. Nu we in de tweede fase hiervan beland zijn (van ad-hoc regelen naar langetermijnimplementatie) is het zaak om ook de 21e-eeuwse vaardigheden de aandacht te geven die ze nodig hebben. 

Het leren van 21e-eeuwse vaardigheden moet vooral gezien worden als waardevolle aanvulling op de ontwikkeling van kinderen en jongvolwassenen. Traditionele manieren van kennis opdoen hoeven niet volledig aan de kant worden gezet. 

21e-eeuwse vaardigheden toekomstbestendig integreren met ETF

Het Education Transformation Framework (ETF) is een raamwerk, ontwikkeld door Microsoft, dat onderwijsinstellingen houvast biedt in de snel veranderende wereld. Wil je concreet met de digitale transformatie aan de slag en verder kijken dan enkel het technologische aspect ervan? ETF biedt ondersteuning op basis van vier pilaren: Leiderschap & Beleid, Lesgeven & Leren, Intelligente Omgevingen en Student & School Succes. Vooral deze laatste pilaar geeft praktische handvaten om 21e-eeuwse vaardigheden te kunnen integreren. Aandachtsgebieden binnen Student & School Succes zijn onder andere:

  • Professionalisering van medewerkers;
  • Toekomstgerichte vaardigheden;
  • Sociaal-emotioneel leren;
  • Welzijn, inclusiviteit & toegankelijkheid.

Gepersonaliseerd leren
Aan de slag gaan met 21e-eeuwse vaardigheden betekent ook de focus leggen op gepersonaliseerd leren. Modulair onderwijs, waarbij een leerling zélf kan aangeven wat hij of zij wil leren, heeft de toekomst. Generieke kennisoverdracht is simpelweg niet meer voldoende om je te kunnen handhaven in deze eeuw.

Van ETF naar moderne onderwijsomgeving

Een moderne onderwijsomgeving moet dus het fundament worden om aan de slag te kunnen met innovaties als hybride onderwijs, gepersonaliseerd leren en het ontwikkelen van 21e-eeuwse vaardigheden. Aan de slag dus! Met de hulp van het Education Transformation Framework (ETF) kan elke onderwijsinstelling, dus ook de jouwe, concrete en haalbare doelen stellen. 

IT-Workz is de onderwijs- en ETF-partner van Microsoft en heeft samen met Microsoft het ETF verfijnd voor het Nederlandse onderwijslandschap. Aan de hand van verschillende persona’s (ICT, Docent en Bestuur) belicht IT-Workz de verschillende aandachtsgebieden per doelgroep en hoe onderwijsorganisaties daarmee hun transformatie kunnen vormgeven. IT-Workz staat het Nederlandse middelbaar- en beroepsonderwijs bij in deze digitale transformatie.

Aan de slag met de digitale transformatie van jouw school?

Download dan de whitepaper 'Werken aan toekomstbestendig onderwijs' en zet samen met onderwijsexperts de juiste stappen. 

 


◀ Terug naar thema overzicht

Heb je vragen over dit onderwerp?
Neem dan contact met ons op via de onderstaande button.

Naar contactformulier