Een interview met Office 365 expert Onno Sidler

Het zal menig school bekend voorkomen: corona heeft digitalisering van het onderwijs in een hogere versnelling gebracht. Deze ‘overgang’ biedt een kans voor nieuwe lesmethoden en additionele leermogelijkheden voor docenten en hun leerlingen. Maar ook diverse uitdagingen: hoe zorg je er als school voor dat docenten en medewerkers deze verandering gaan omarmen? En hoe betrek je leerlingen zodanig dat zij ook vanuit huis actief blijven deelnemen aan de les vanachter een scherm? Wij vroegen Office 365 expert Onno Sidler om zijn ervaringen te delen in dit interview over de impact van corona op digitaal lesgeven.

Wat is de impact van de coronaperiode op digitaal lesgeven?

Met een onderwijsachtergrond en uitgebreide ervaring op gebied van onderwijs, ICT en Office 365 is Onno geen onbekende in onderwijsland. Regelmatig geeft hij op verschillende scholen in het VO workshops aan docenten en medewerkers omtrent het werken met Office 365 en e-didactiek. Hij fungeert dan als de schakel tussen onderwijs en techniek; “de wensen van de doelgroepen binnen de school vertalen naar de juiste technische oplossingen, dat is het leukste wat er is.” Zijn achtergrond als docent en ICT-coördinator op basisschool de Biëncorf in het Brabantse Oosterhout komt daarbij goed van pas. “Om docenten goed te kunnen adviseren is het fijn dat ik ook zelf met mijn voeten ‘in de klei van het onderwijs’ heb gestaan en weet waar een docent allemaal mee geconfronteerd wordt.”

 

Massale toevlucht naar digitaal onderwijs

Hoewel veel scholen al voor coronatijd experimenteerden met digitale lesmethoden, blijft de overstap naar digitaal leren en werken ingewikkeld. “ICT is voor veel docenten best een drempel om overheen te komen. Al geruime tijd wil men met elkaar flinke stappen zetten in de digitale transformatie van het onderwijs. Vanuit mijn rol ervaar ik dat dit nog onvoldoende van de grond kwam; vaak door de vele prioriteiten en verantwoordelijkheden die een bestuur, ICT’ers en docenten op het bordje hebben liggen.” Met de komst van corona kwam ook een massale toevlucht naar digitaal onderwijs. De scholen die hierin achterliepen moesten een inhaalslag maken om ervoor te zorgen dat de continuïteit van het onderwijs niet in gevaar kwam. De stap naar online onderwijs is door elke school wel gemaakt maar op dit niveau blijven veel scholen nu steken. De focus ligt teveel op lesgeven op afstand in plaats van kijken naar de volgende stap: “hoe kun je ICT en techniek gebruiken om jouw lessen anders in te richten en hier samen met de leerlingen meer rendement uit halen?”

''Door te werken met kleine groepjes komt de docent ook echt met elke leerling persoonlijk in contact. Daar gaat het écht om en zit de meerwaarde, met alleen die nieuwe laptop ben je er nog niet.”

Nu corona ons in een tweede golf brengt zien we om ons heen steeds meer berichten van scholen die (tijdelijk) hun deuren sluiten vanwege een uitbraak. Maar ook op scholen die nog wel open zijn zullen de kwetsbare leerlingen thuis of in quarantaine actief bij de les betrokken moeten worden. En of het nu gaat om digitaal of fysiek onderwijs, persoonlijk contact tussen docent en leerlingen blijft belangrijk om het leerproces in goede banen te leiden volgens Onno. Een traditionele les simpelweg omzetten naar een video-variant heeft minder/zo niet geen meerwaarde dan die van een les voor het coronatijdperk. In plaats van leerlingen een laptop te geven en ze succes te wensen moet je volgens Onno ook kijken naar de leercurve en persoonlijke aandacht voor leerlingen. “We zullen op zoek moeten gaan naar een andere didactische aanpak om ook in een online les echt connectie met onze leerlingen te houden. Hierbij spelen activerende didactiek en samenwerkingsvormen in kleine groepjes ook een belangrijke rol. Door te werken met kleine groepjes komt de docent ook echt met elke leerling persoonlijk in contact en houdt hij of zij grip op het leerproces van elke leerling. Daar gaat het écht om en zit de meerwaarde, met alleen die nieuwe laptop ben je er nog niet.”

 

Tips uit de praktijk

Vragen we naar een aantal tips voor onderwijsprofessionals dan blijkt dat ‘persoonlijk’ wederom het sleutelwoord is.  

“Vaak merken we dat bij ICT-vernieuwing te weinig aandacht is voor de informele processen. Bij de uitrol van een nieuwe manier van werken en digitaal lesgeven met Office 365 bijvoorbeeld, is het belangrijk om te onthouden dat er naast de functionele component (applicaties, functionaliteiten etc.) ook een informele kant is.” Wat zijn de wensen van gebruikers, wat zijn mogelijke bezwaren en hoe willen zij de nieuwe applicaties inzetten? Hoe willen zij leren en samenwerken? Die kant wordt vaak vergeten in het ICT-project. “De tools en innovaties binnen Microsoft Teams en andere applicaties bieden ongekende mogelijkheden. Maar zorg ervoor dat je leerlingen en docenten goed informeert en tijdig betrekt bij de uitrol hiervan binnen de school. Alleen zo zorg je voor draagvlak en bied je straks de optimale leerervaring, ook op afstand.”


Uit de ervaringen van onderwijsprofessionals blijkt dat de leerervaring, zeker bij online lessen of hybride lessen waar enkele leerlingen vanuit thuis deelnemen, bij hun school vaak nog niet optimaal is. “De organisatie binnen de school is er vaak niet op ingericht”, aldus Onno. “Allereerst is het vaak technisch nog lastig om connectie met de leerlingen thuis te krijgen. Daarnaast is het klassikaal frontaal lesgeven met directe instructie ook niet echt passend meer voor onderwijs op afstand. Zie de leerlingen thuis maar eens bij de les te houden. Meer zelfstandig ‘kennisclips’ van je docent bekijken en hier een korte toets bij maken voorafgaand aan de les geeft de docent inzicht of de leerlingen de stof echt begrepen hebben en de mogelijkheid met kleine groepjes bij te sturen terwijl de rest met andere opdrachten de stof kan verdiepen.” Betekent dit dan dat er een ander soort rooster moet komen bij digitaal lesgeven? “Daar zou je inderdaad aan kunnen denken. De techniek kan het in elk geval al ondersteunen. Maar je wil als school komen tot een optimale leerervaring en hierin de juiste stappen zetten. Dat is complex en er komt veel op je af. Je hebt natuurlijk vaak te maken met grote groepen leerlingen, docenten (inclusief ‘digibeten’) en medewerkers met elk een eigen belang en verantwoordelijkheden.” Ondersteuning van een Office 365 expert of onderwijsconsultants kan dan uitkomst bieden.

''De moderne werkplek binnen de schoolomgeving is een mix van een goed ondersteund ICT-platform in combinatie met alle analoge leermiddelen om ons heen.''

Hybride onderwijs ‘here to stay’

Wat wordt de toekomst van ICT in het onderwijs? Waar staan we over vijf jaar? “We staan echt voor mijn gevoel nog aan het begin van de reis,” bekent Onno. Veel scholen willen nu zo snel mogelijk de nieuwste innovaties en technologie implementeren maar zonder goed na te denken over de gevolgen hiervan kan dit het onderwijs zelfs verslechteren. “De toekomst van ICT kan je al moeilijk twee jaar vooruit voorspellen, laat staan vijf jaar. Ik denk wel dat we steeds meer de kant van digitaal lesgeven op zullen bewegen: hybride onderwijs is ‘here to stay’ maar het gaat in kleine stappen voorwaarts“

Onno stelt dus voor dat we met beide benen op de grond blijven staan en altijd in het achterhoofd houden wat het beste is voor de leerling. En tip van de sluier: dat is dus niet altijd alleen ICT. “De moderne werkplek binnen de schoolomgeving is een mix van een goed ondersteund ICT-platform in combinatie met alle analoge leermiddelen om ons heen. We moeten vooral kijken waar de grootste meerwaarde ligt voor de scholier. Dat is volgens mij in de balans tussen fysiek en digitaal leren. Ook al is het fysieke gedeelte een uitdaging op dit moment, de balans is cruciaal. Denk aan het skelet in de kast waar de docent de ribbenkast en longen letterlijk uit kan halen. Dat geeft nog steeds een veel duidelijker beeld dan de virtuele 3D plaat die je op een tablet ziet.”

 

Wil jij stappen zetten in digitaal onderwijs en meer weten over de moderne onderwijsomgeving? Kijk dan op onze speciale thema-pagina voor meer informatie, events en praktijkverhalen. Heb je direct een vraag? Neem dan contact op via onderstaand formulier. 

 


◀ Terug naar thema overzicht